april 13, 2017

De werkwijze

Het is zaterdagochtend. Bij de 112 meldkamer komt een melding binnen van een opstootje in een woonwijk. De centralist stuurt er een eenheid op af en na een uur is het weer rustig. Helaas is dit niet de eerst keer dat dit voorkomt. De centralist constateert al een aantal maanden incident meldingen in deze wijk, op verschillende adressen rond hetzelfde tijdstip. Het waarom is niet duidelijk. Deze wijk kent geen uitgaansgelegenheden en ligt ook niet in de route vanuit het uitgaanscentrum. Er dient wel iets aan gedaan te worden, want het kost terugkerende inzet van de schaarse politie-eenheden. Zo zijn er legio voorbeelden waar incidenten en de inzet van hulpdiensten een reactie is op een groter probleem. Zolang slechts de symptomen worden bestreden, zonder de werkelijke oorzaak aan te pakken, zal de onrust niet afnemen.

Maar waar te beginnen? Als je weet waar je zoeken moet is vinden makkelijk. Het zijn vraagstukken waarvan op voorhand de uitkomst niet duidelijk is, waar veel verschillende factoren een rol spelen, die elkaar beïnvloeden en waarvan je vooraf soms nog niet eens het bestaan van wist dat ze überhaupt een rol spelen. Er zijn allerlei methodes beschikbaar om in een groep van experts een analyse op een vraagstuk uit te voeren. Het mooie van deze methodes is dat goed gebruik wordt gemaakt van de creativiteit van mensen, er kennis met elkaar wordt gedeeld en men nieuwe verbanden gaat zien, waardoor iedereen het vraagstuk echt goed gaat begrijpen. Het nadeel van de meeste methodes is dat ze complex zijn uit te voeren doordat er veel kennis en ervaring van de methodes nodig is.

Security Story Telling

Mensen delen ervaring met elkaar aan de hand van anekdotes. Dat bracht TriOpSys en vhp human performance op het idee om de analyse van een veiligheidsvraagstuk aan te pakken aan de hand van de standaard verhaallijn: Security Story Telling. Een nieuwe methode die eenvoudig in gebruik is.

Een verhaal… Analyse
  • Gaat over een gebeurtenis;
  • Kent een volgorde: Begin-plot-einde;
  • Speelt zich ergens af;
  • Bevat karakters;
  • Heeft context.
  • Wat is de aanleiding?
  • Wat is het veiligheidsvraagstuk?
  • Wat weten we van de locatie?
  • Wie zijn de veroorzakers en betrokkenen?
  • Hoe hangt het samen?

Binnen Security Story Telling wordt een analyse van een veiligheidsvraagstuk altijd aan de hand van deze 5 punten gemaakt.

Op het moment dat er besloten is om een veiligheidsvraagstuk te gaan analyseren met behulp van Security Story Telling heeft de praktijk bewezen dat het een goede aanpak is om een team samen te stellen, multidisciplinair. De samenstelling van het team is afhankelijk van het vraagstuk, maar het is in ieder geval aan te bevelen mensen te betrekken die echt bekend zijn met wat er speelt in de wijk. De kracht van een multidisciplinair team is dat elke deelnemer zijn eigen expertise mee brengt en daarmee naar het vraagstuk kijkt. Uniek binnen Security Story Telling is het werken met rollen, zoals wordt weergegeven in onderstaand figuur.

Illustratie met diverse SecuRadar teamleden rondom een tafel.

Figuur 1 Security Story Telling is multidisciplinair het veiligheidsvraagstuk analyseren

Er is één persoon binnen het team die als facilitator optreedt. Deze persoon zorgt ervoor dat de rollen ook aan bod komen. Twee belangrijke rollen binnen Security Story Telling zijn “Red Teaming” en “Advocaat van de duivel”. Red Teaming laat het team denken vanuit de opponent en moet zo kwetsbaarheden in de analyse naar boven brengen. De Advocaat van de duivel probeert gemaakte hypotheses te ontkrachten met als doel het team breder naar het vraagstuk te laten kijken. Door deze werkwijze kunnen patronen worden herkend en ontstaat het inzicht in de oplossing van het vraagstuk.

Security Story Telling bestaat uit 3 fases:

  1. Analyseren & Interpreteren
  2. Selecteren & Combineren
  3. Borgen & Delen

Fase 1: Analyseren & Interpreteren

Elke deelnemer vertelt vanuit haar of zijn perspectief het verhaal over de wijk. Hiermee wordt het veiligheidsvraagstuk beschreven en vastgelegd in een mindmap.

Schematische mindmap van Security Story Telling

Figuur 2 De standaard componenten van de analyse van een veiligheidsvraagstuk

De case aan het begin van dit artikel is uitgewerkt als “Overlast op zaterdagochtend” en door het team uitgewerkt en gedocumenteerd:

Schematische mindmap van het voorbeeld 'overlast op zaterdagochtend'

Figuur 3 Het verhaal

Fase 2: Selecteren & Combineren

Ter ondersteuning van de analyse wordt gebruik gemaakt van verschillende databronnen. Hiermee kunnen b.v. kenmerken van een wijk op een kaart gevalideerd worden. Deze databronnen kunnen ook slim en eenvoudig gecombineerd worden, waardoor enerzijds de kaart een ondersteuning voor een vermoeden is, anderzijds kan vanuit de kaart naar andere kenmerken worden gezocht. Een voorbeeld van veel gebruikte databronnen zijn wijk- en buurtgegevens van het CBS.

In Figuur 3 zijn de databronnen die relevant zijn voor het vraagstuk weergegeven in de groene gekleurde rechthoeken.

Onderstaand figuur toont een voorbeeld van het resultaat van een aantal gecombineerde databronnen:

Screenshot van SecuRadar met kaart van Zuid-West Nederland

Figuur 4 Gecombineerde databronnen op de kaart

Terug naar de case “Overlast op zaterdagochtend”. Met behulp van de analyse wordt duidelijk dat de overlast wordt veroorzaakt door gescheiden ouders tijdens de overdracht van de kinderen op zaterdagochtend (zie Figuur 5). De woningbouwvereniging bevestigde dat in deze wijk gescheiden ouders met kinderen worden gehuisvest. Hiermee is de oorzaak van het vraagstuk gevonden en kunnen maatregelen worden uitgewerkt.

Mindmap met daarin de veroorzakers in het voorbeeld 'overlast op zaterdagochtend'

Figuur 5 Uitwerking van de Veroorzakers

Fase 3: Borgen & Delen

Een belangrijk aspect van Security Story Telling is het documenteren van de analyse, zodat de onderbouwing van de theorie wordt vastgelegd en de analyse reproduceerbaar is. Hiermee kan in de toekomst bekeken worden wat het resultaat is van de genomen maatregelen. Maar ook kan er gezocht worden naar wijken waar potentieel hetzelfde veiligheidsvraagstuk speelt, zodat proactief maatregelen genomen kunnen worden.